OpenAI, 29 Eylül 2026’da GPT-6.1 Sol adını verdiği modeli duyurdu. Şirketin anlatımıyla bu, GPT-6 Sol’un bir üst sürümü. Ajan gibi kod yazma, bilgisayarı kullanma ve meslek işlerinde GPT-6 Astra’ya yaklaşan bir düzeyi, Astra’nın standart girdi ve çıktı jeton fiyatının yaklaşık beşte biri karşılığında sunmayı vaat ediyor. Okuryazarlık açısından asıl soru “en zeki model hangisi” değil. Asıl soru, günlük bir iş için o zirveye gerçekten ihtiyaç olup olmadığı ve faturanın buna değip değmediği.
Ne işe yarıyor, nerede açılıyor
OpenAI, modeli kod yazıp hata ayıklamaktan belge okumaya ve çok adımlı iş akışlarına kadar uzanan profesyonel görevlerde GPT-6 Sol’a göre belirgin bir ilerleme olarak tanıtıyor. Bazı ölçümlerde Astra’nın sonucuna yaklaşıyor, maliyeti ise çok daha düşük kalıyor. Bu ayrım, okuryazar bir kullanıcının ilk refleksini değiştirmeli. En pahalı modeli her taslağa koşturmak yerine, işin zorluğuna göre model seçmek artık somut bir tasarruf kararı.
Model bugünden itibaren Plus, Pro, Business, Enterprise ve Edu planlarındaki kullanıcılara ChatGPT Work ve Codex içinde açılıyor. Henüz sıradan Chat yüzeyinde yok. Geliştiriciler API’de gpt-6.1-sol adıyla erişebiliyor. Önümüzdeki günlerde GPT-6.1 Sol Ultrafast da gelecek. OpenAI, bunun Codex’teki standart hıza göre jeton üretimini 8 kata kadar hızlandırabileceğini söylüyor. Hız vaadi, kalite vaadiyle aynı şey değil. Hızlı mod, aceleye gelen işlerde işe yarar. Kararın maliyeti yüksekse, yavaş ve denetlenebilir olanı tercih etmek hâlâ daha sağlıklı bir okuryazarlık alışkanlığı.
Fiyatın okuryazarlık tarafı
Standart API fiyatı, bir milyon girdi jetonu için 2 dolar, bir milyon çıktı jetonu için 10 dolar. Önbelleğe alınmış girdi ise milyon jeton başına 0,10 dolar. OpenAI bunu, standart girdi fiyatından yüzde 95, GPT-6 Sol’un önbellekli girdi fiyatından yüzde 50 daha ucuz diye açıklıyor. Önbellek, aynı bağlamın tekrar tekrar gönderildiği ajanlarda fark yaratır. Uzun bir şirket dosyasını her soruda baştan yapıştırmak yerine, modelin daha önce gördüğü kısmı yeniden kullanmak hem süreyi hem de faturayı düşürür.
Bu sayılar bir tarife tablosu gibi ezberlenmek için değil. “Beşte bir fiyat” ifadesi, Astra ile aynı faturayı ödeyip aynı işi yaptığınız anlamına gelmez. OpenAI, ajanlı kodlamada DeepSWE v1.1 ölçümünde 6.1 Sol’un Astra ile aynı skora yaklaşık beşte bir maliyetle ulaştığını, GPT-6 Sol’un en iyi skorunu da daha düşük bir akıl yürütme çabası ve daha düşük maliyetle 6,4 puan geçtiğini yazıyor. Bilgisayar kullanımında, OSWorld 2.0’ın çevrimdışı setinde, en yüksek çabada GPT-6 Sol’u 7 puan geride bıraktığını, maliyetin yarısından az kaldığını ve Astra’nın skoruna 2,1 puan yaklaşırken görev başına maliyetin kabaca yedide birine indiğini belirtiyor. Bunlar laboratuvar skorları. Kendi dosyanızdaki sonuç, ölçüm setindeki sonuçla birebir örtüşmeyebilir.
Belge, iş akışı ve bilim işi
GDP.pdf adlı ölçüm, finans, sağlık, hukuk ve başka mesleklerden gelen karmaşık PDF’lerde tablo, grafik ve dipnot okumayı sınar. OpenAI, 6.1 Sol’un burada yedek modele düşen Opus 5.5’ten daha yüksek skor aldığını ve denenen akıl yürütme ayarlarında görev başına maliyetin yarısından az kaldığını söylüyor. Astra’nın en iyi sonucuna da görev başına kabaca beşte bir maliyetle yaklaştığını ekliyor. AutomationBench ise satış, pazarlama, operasyon, destek, finans ve insan kaynaklarında 47 araçla uçtan uca iş akışlarına bakıyor. Orta çabada 6.1 Sol, Opus 5.5’in 2,2 puan üzerinde ve kabaca üçte bir maliyetle skor alıyor. Aynı ayarda GPT-6 Sol’a göre artış 4,8 puan.
Bilim tarafında Terminal-Bench Science 0.1, veri analizi, benzetim ve teorem işlerini ölçüyor. En yüksek çabada 6.1 Sol, GPT-6 Sol’un skorunu ikiye katlıyor ve maliyet yarıdan az. OpenAI, bu ayarda ortalama görev maliyetini 6.1 Sol için 5,47 dolar, Opus 5.5 için 23,21 dolar, Astra için 23,80 dolar veriyor. Yine de en yüksek skoru yüzde 68,1 ile Astra alıyor. Zor bir araştırma sorusunda ucuz model “yeterince iyi” olmayabilir. Kolay bir tabloda ise Astra’yı açmak israf olabilir. Okuryazarlık, bu eşiği sezmekle başlar.
Yanlış bilgi ve güvenlik iddiaları
OpenAI, zor sorularda olgusal doğruluğun da iyileştiğini yazıyor. En büyük fark düşük çabada. Daha önce bir kullanıcının hata işaretlediği, kimliği silinmiş sohbetlerden oluşan bu zor kümede, yanıtın içinde en az bir olgusal hata bulunma oranı GPT-6 Sol’da yüzde 11,4 iken 6.1 Sol’da yüzde 7,7’ye iniyor. Bu, yaklaşık yüzde 32’lik bir azalma. Hata oranı, denenen ayarlarda Astra’nın 1,9 puan yakınında kalıyor ve görev maliyeti beşte birin altında. Şirket, bu kümenin tipik kullanımı temsil etmediğini özellikle söylüyor. Günlük sohbette hata daha seyrek olabilir. Yine de “daha az hata” ifadesi “artık kontrol etmeye gerek yok” anlamına gelmez.
Ayrı bir sınavda, arama aracı bozukken bunu kullanıcıya söylemek yerine tahmin yürütme eğilimine bakılmış. En yüksek çabada 6.1 Sol, sorunu vakaların yüzde 2,1’inde gizlemiş. Aynı sınavda GPT-6 Sol yüzde 4,9, Astra yüzde 1,5, GPT-6 Luna yüzde 28,7. Bu görevler de kasıtlı olarak zor seçilmiş. Otomatik bir güvenlik denetleyicisini atlatma denemesi ise Astra ve Sol ile aynı şekilde sıfır görülmüş. OpenAI, modelin sınırlarını daha açık anlattığını ve kullanıcının niyetine daha sadık kaldığını öne sürüyor. Ayrıntılar sistem kartı ekinde.
Günlük kullanımda ne değişir
Bir muhasebe dosyasını özetletmek, bir sunumu şirketin şablonuna yaklaştırmak ya da tekrarlayan bir destek akışını adım adım yürütmek için artık her seferinde en pahalı modeli açmak gerekmiyor. 6.1 Sol, OpenAI’nin kendi ölçümlerinde bu orta-üst bandı dolduruyor. Yine de üç alışkanlık yerinde duruyor. Birincisi, modelin Chat’te değil Work ve Codex’te olduğunu bilmek. İkincisi, önbellek ve çaba ayarının faturayı değiştirdiğini görmek. Üçüncüsü, sayı, isim ve karar cümlelerini kaynağa geri götürmek. Model Astra’ya yaklaşsa da uydurma riski sıfırlanmış değil. Okuryazar kullanıcı, skoru değil, elindeki işin bedelini ve doğrulanabilirliğini seçer.
